تعابیر مدیریت معاصر


+ تحلیل SWOT ابزاری برای ممیزی سازمان و محیط

تحلیل swot برای مدیران شرکتهای امروزی خصوصاً آنهایی که به موضوعات مدیریت استراتژیک اهمیت می دهند، واژه ی آشنایی است. SWOT ابزاری کارآمد است، که به مدیران کمک می کند تا سازمان و محیط پیرامونی آن را ممیزی کنند.

پیشتر در مطلبی با عنوان « تحلیل SWOT چیست ؟ » به شرح کامل این ابزار مدیریتی که اتفاقاً آن را در زمره ی یکی از 10 ابزار و مفهوم کلیدی مدیریت نیز آورده ایم، پراخته بودیم. اما در اینجا می توانید یادداشتی کوتاه را پیرامون این تحلیل بخوانید.

اگر به موضوع تحلیل قوتها، ضعفها، فرصتها و تهدیدها علاقه مند هستید، مطالعه ی نمونه ی تحلیل SWOT انجام گرفته برای فروشگاه آمازون را هم در مطلب « مطالعه موردی؛ تحلیل SWOT برای آمازون » مطالعه فرمایید.

امروزه سازمان‌ها با تغییرات شگفت‌آوری روبه‌رو هستند و این امر سبب شده است مدیران بیشتر از گذشته به تعیین و تبیین درازمدت اهداف و ماموریت‌های سازمان توجه داشته باشند.

آنها نیاز دارند که بیش از گذشته جهت‌گیری‌های خود را برای آینده معین کرده و سازمان خود را در مقابل تحولات فردا مجهز نمایند. این موضوع سبب شده است که برنامه‌ریزی استراتژیک به عنوان ابزاری برای مقابله با این تغییرات اهمیت فراوانی یابد. برنامه‌ریزی استراتژیک به شکل‌های مختلف و در قالب‌های گوناگون ارائه شده است که در اینجا یکی از متداول‌ترین آنها بیان گردیده است، این مدل SWOT نامیده می‌شود‌. SWOT ابزاری برای ممیزی سازمان و محیط آن است. این اولین مرحله از برنامه‌ریزی بوده و به مدیران کمک می‌کند تا بر مسائل کلیدی تمرکز کنند. این کلمه در واقع از کنار هم قرار دادن ابتدای چهار کلمه انگلیسی قوت‌، ضعف‌، فرصت‌ها و تهدیدها حاصل شده است

. نقاط قوت و ضعف عوامل داخلی سازمان بوده و فرصت‌ها و تهدیدات عوامل خارجی سازمان محسوب می‌شوند. به عنوان مثال در یک واحد بازاریابی نقاط قوت می‌تواند: تخصص متخصصان بازاریابی سازمان شما، محصولات و خدمات جدید و نوآورانه سازمان‌تان، کیفیت فرآیندها و روش‌های مورد استفاده یا هر جنبه از کسب و کار شما که برای محصولات و خدمات ارائه شده توسط سازمان‌تان ارزش افزوده ایجاد می‌کند، باشد. نقاط ضعف می‌تواند فقدان تخصص بازاریابی، محصولات یا خدمات غیرمتمایز در مقایسه با رقبا‌، محل استقرار کسب و کار‌، کیفیت ضعیف محصولات یا خدمات یا شهرت آسیب دیده سازمان‌تان باشد. فرصت‌ها می‌توانند‌ بازار در حال توسعه مانند اینترنت، ادغام‌، سرمایه‌گذاری مشترک یا تبانی استراتژیک، ورود به بخش جدیدی از بازار که میزان سود در آن بهبود یافته‌، بازار بین‌المللی جدید یا فضاهای خالی بازار که در آن رقبای بی‌اثر حضور دارند، باشد. تهدید‌ها می‌توانند‌:

 ورود یک رقیب جدید در بازار کسب و کار شما، جنگ قیمتی با رقبا، دستیابی رقبا به محصولات یا خدمات جدید و نوآورانه، دسترسی بیشتر رقبا به کانال‌های توزیع یا تغییر میزان مالیات بر محصول جدید شما باشد. برای داشتن یک آنالیز SWOT موفق بایستی به موارد زیر توجه نمود. در مورد نقاط قوت و ضعف سازمان به هنگام انجام تجزیه‌وتحلیل SWOT باید واقع بین بود و در برآورد قوت اغراق نکرد و ضعف‌های سازمان را نادیده نگرفت. تجزیه و تحلیل SWOT باید بین وضعیت فعلی سازمانتان و وضعیتی که قرار است در آینده در آنجا قرار گیرد تمایز قائل شود. تجزیه و تحلیل SWOT باید کاملا مشخص و شفاف بوده و تا آنجا که امکان دارد فاقد نقاط مبهم باشد.

 آنالیز SWOT در مقایسه با رقیبان سازمان صورت گیرد و نقاط ضعف و قدرت از طریق مقایسه سازمان با رقبا مشخص گردد. آنالیز SWOT ساده و کوتاه بوده و تاحدممکن از پیچیده کردن و آنالیز افراطی اجتناب شود. مدیریت از طریق یک آنالیز SWOT مناسب و با توجه به موارد ذکر شده در بالا‌، با بررسی‌های درونی و بیرونی سازمان به تببین استراتژی‌های سازمان بر اساس امکانات واقعی درونی سازمان و نیز فرصت‌های واقعی بیرونی بپردازد.

 در واقع این هنر برنامه‌ریز استراتژیک است که بتواند از طریق بهترین ترکیب چهار حالت موجود در آنالیز SWOT موفقیت سازمان را در شرایط رقابتی امروز فراهم آورد. اما باید توجه داشت که کار با مدل SWOT سبب ایجاد مشکلاتی نیز می‌شود که ریشه این مشکلات همان مزایای کلیدی این مدل است. مزیتی چون انعطاف پذیری زیاد این مدل که این امکان را فراهم می‌کند که در حوزه‌ها و سناریو‌های مختلف از آن استفاده شود که البته مشکلات این مدل اولیه SWOT توسط مدل POWER SWOT به میزان زیادی برطرف شده است.

- آنالیز SWOT

استراتژی: ابزاری است برای دستیابی به اهداف بلند مدت سازمان.مراحل مدیریت استراتژیک بر اساس چرخه PDCA دمینگ و بصورت زیر است: 

- تدوین استراتژی
- اجرای استراتژی
- ارزیابی استراتژی
- اصلاح و بروز رسانی استراتژی


یکی از ابزارهای مورد استفاده جهت مدیریت استراتژیک آنالیز SWOT می باشد.
Strength: نقاط قوت
Weakness: نقاط ضعف
Opportunity: فرصت ها
Threats: تهدیدها

 نقطه قوت:نقطه قوت یک سازمانیک کاربرد موفق از یک شایستگی یا بهره برداری از یک عامل کلیدی در جهت توسعه رقابتپذیری شرکت می باشد

مزیت های شما چیست؟ چه چیزی را خوب انجام میدهید؟

برا
ی تهیه لیست نقاط قوت می توان از چک لیست هایی نظیر چک لیست زیراستفاده کرد:
-
مبدا اصلی درآمد و سود سازمان کجاست؟
-
سهم بازار در هر یکاز محصولات چقدر است؟
-
آیا سازمان شما علامت تجاری (Brand) معتبری دارد؟
-
آیا بازاریابی و تبلیغات موثر است؟
-
سازمان بر روی چه موارد اصلی تمرکزدارد؟
-
آیا سازمان دارای ضعف نیروی انسانی ماهر است؟
-
آیا روحیه کارکنانبالا است؟
-
آیا پاداشی برای پیشبرد به سمت تعالی در سازمان وجود دارد؟
-
آیاکارکنان چند مهارتی دارید؟
-
آیا موجودی به صورت موثری مدیریت می شود؟
-
آیاسازمان بخوبی از فناوری اطلاعات استفاده می کند؟
-
آیا سازمان بخوبی خود را باتغییرات وفق می دهد؟
-
آیا سازمان قدرت نوآوری دارد؟
-
آیا سازمان در محیطرقابت بین المللی قدرت ایستادگی دارد؟

نقاط قوت می تواند در قالب یکی ازدسته های زیر دسته بندی گردد:
-ظرفیت و توانایی ها
-
مزایای رقابتی
-
انحصاری بودن
-
منابع، دارایی، کارکنان
-
تجربیات، دانش، داده ها
-
ذخایرمالی و درآمدهای احتمالی
-
منطقه بازاریابی، توزیع و شناخته شدن
-
جنبه هاینوآوری
-
محل جغرافیایی
-
قیمت و کیفیت
-
اعتبارات و صلاحیت ها
-
فرآیندها و سیستم ها
-
فناوری اطلاعات و ارتباطات
-
فرهنگی، رفتاری،نگرشی
-
حمایت مدیران


نقطه ضعف: نقطه ضعف یک سازمان یککاربرد ناموفق از یک شایستگی یا عدم بهره برداری از یک عامل کلیدی که رقابت پذیریشرکت را کاهش می دهد. 
چه چیز می تواند بهبود داده شود؟ چه چیز بطورنامناسبی انجام می شود؟ از چه چیزی می توان اجتناب کرد؟

برای تهیه لیست نقاط ضعف می توان از چک لیست هایی نظیر چک لیست زیر استفاده کرد

- کدامیک ازمحصولات سازمان کمترین سوددهی را دارند؟
-
کدام ناحیه از سازمان توانایی پوششهزینه هایش را ندارد؟
-
کدامیک از علائم تجاری سازمان ضعیف هستند؟
-
آیابازاریابی و تبلیغات موثر است؟
-
آیا شرکت توانایی جذب افراد یا استعدادها رادارد؟
-
آیا کارکنان آموزش دیده و دارای انگیزه هستند؟
-
آیا سیستم انگیزشیبرای بالا بردن سطح عملکرد کارکنان وجود دارد؟
-
بیشترین هزینه های شرکت چههزینه هایی هستند؟
-
آیا سازمان توانایی ایستادگی در برابر فشار قیمت رقبا رادارد؟
-
آیا شرکت توان تامین مالی در مواقع نیاز را دارد؟
-
آیا شرکت توانارائه ایده ها و محصولات جدید را دارد؟
-
آیا کارکنان به مدیریت ارشد اعتقاددارند؟
-
آیا قوانین دولتی و حکومتی کافی و مناسب می باشند؟
-
آیا شرکت دربرخورد با تکنولوژی از سایر رقبا عقب تر است؟

نقاط ضعف می تواند در قالب یکی از دسته های زیر دسته بندی گردد:
 
- کمبود ظرفیت و توانایی ها
-
کمبودقدرت رقابت
-
شهرت، حضور در میدان
-
مباحث مالی
-
آسیب پذیری دانش
-
مقیاس و محدودیت زمانی
-
جریان نقدینگی و مصرف آن
-
دوام و ایستادگی
-
تاثیر روی فعالیت های اصلی
-
قابلیت اطمینان داده ها
-
قابلیت پیش بینیبرنامه ها
-
روحیه، تعهد و رهبری
-
اعتبارات
-
فرآیندها و سیستم ها
-
عدم حمایت مدیران

فرصت: یک فرصت یک حالت خارجی است که می تواندبصورت مثبت بر پارامترهای عملکردی شرکت تاثیر گذاشته و مزیت رقابتی که ایجاد کنندهاقدامات مثبت در زمان مناسب است را بهبوددهد. از جمله فرصتهای پیش روی یک شرکت میتوان به بازارهای توسعه یافته همچون اینترنت و نیز حرکت به سمت بخش جدیدی از بازارکه سود بیشتر دارد و یا بازارهای رها شده توسط رقبا اشاره کرد

در چه جاییبا تغییرات مثبت روبرو هستید؟ چه روندهایی جالب و مورد توجه می باشند؟
برای
تهیه لیست فرصتها می توان از چک لیست هایی نظیر چک لیست زیر استفاده کرد:

- مزیت رقابتی شرکت چیست؟
-
آیا تکنولوژی جدیدی وجود دارد که شرکت بتواند براینوآوری و یا کاهش هزینه ها از آن استفاده کند؟
-
آیا فرصتی برای گسترش نام تجاریبه نواحی مرتبط می باشد؟
-
آیا فرصت فراگیری ارزان وجود دارد؟
-
آیا شرکتمی تواند در بازار بین المللی استفاده کند؟
-
آیا امکان استفاده از فناوریاطلاعات برای بازاریابی وجود دارد؟
-
آیا کیفیت عملیات، محصولات و مدیریتموجودی بدون متحمل شدن هزینه زیاد امکان بهبود دارد؟
-
آیا شرکت می تواند جریاننقدینگی را با برقراری ارتباط بهتر با مشتریان، بهبود ببخشد؟
-
آیا زمان مناسبیبرای تغییر و تحول وجود دارد؟
-
آیا خطوط تولیدی وجود دارند که برای افزایشسوددهی کاهش داده شوند؟
فرصتها را می تواند در قالب یکی از دسته های زیردسته بندی گردد:

- توسعه بازار
-
آسیب پذیری رقبا
-
روندهای صنعت یا شیوهزندگی
-
توسعه تکنولوژی
-
اعتبار جهانی
-
بازارهای جدید
-
صادرات وواردات
-
انحصاری شدن جدید
-
قراردادهای بزرگ
-
توسعه کسب و کار ومحصول
-
اطلاعات و تحقیق
-
شراکت ها و نمایندگی
-
تاثیرات فصلی، آب و هواو غیره
-
وضعیت اقتصادی

نویسنده : سمانه کمالی فر ; ساعت ۱:٥٢ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ۱۳٩۱/٤/٢٠
comment نظرات () لینک